ދަރިން ތަރުބިއްޔަތުކުރުމުގައި ޒަމާނީ ގޮތްތައް ބޭނުންކުރުން މުހިންމު

މުޙައްމަދު ފިރާޟް - ފެންތަށި، ފުރައްދަގެ، ހއ. އިހަވަންދޫ

 

މިނިވަންކަމާއި ޙައްޤުތައް ގޮވާލާ މިއަދުގެ މުޖުތަމަޢުގައި ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަކީ އެހާ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ ހައްޤާއި މިނިވަންކަމުގެ "ފޮނި" ވާހަކަތަކަށްވުރެން އަޅުގަނޑުމެން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާތަކުގެ ވާހަކަތައް ދައްކާލެއް މަދު ކަމެވެ. ނުވަތަ ޒިންމާތަކުގެ ވާހަކަތައް ދައްކަން ބޭނުން ނުވާކަމެވެ. "ދަރިންތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި ޒަމާނީގޮތްތަކޭ ބުނީމާ" އެއީ ހޮޅަނގުގެ ތަހުޒީބީ ނަމަވެސް އިސްލާމްދީނާ ފުށު އަރާ ކަންތައްތަކެއްގެ ވާހަކަ ދައްކަން އުޅޭ ކަމަށް ބައެއް ކިޔުންތެރިންނަށް ހީވެދާނެއެވެ. ތި ހީކުރެއްވީ ރަނގަޅަކަށް ނޫނެވެ. ލިޔެލަން މި އުޅެނީ މިއަދުގެ ތަރައްޤީވެފައިވާ މުޖުތަމަޢުގައި ލިބިފައިވާ ވަޞީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ކޮށްގެން ދަރިންނަށް ތަރުބިއްޔަތު ދެވިދާނެ ގޮތްތަކެކެވެ. މިދިވެހިރާއްޖެއަކީވެސް ޤުދުރަތީ ވަޞީލަތްތައް ގިނަ ޤައުމެއްކަން އަޅުގަނޑުމެން ޤަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ.

ވިދާޅުވޭ

ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ޤައުމީ ރޫޙު އާލާކުރެވިދާނެ ގޮތްތައް

އަންވަރު އިބްރާހިމް

 

ދެވަނަ ބޮޑުހިނގުރާމައަށްފަހު ބައި ގަރުނުގެ ރާސްތާއެއް ކަޑައްތުކުރެވުނު އިރު، މިއަދު މިފެންނަ ދުނިޔޭގެ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ބާރަކީ މީގެ 50 އަހަރު ކުރިން ގޮތް ހުސްވެ، އަނދަޖެހިފައި ތިބި އަހަރެމެންނެވެ. އަހަރަމެންނަށް ކުރެވުނު ކަމަކީ ތާރީޚުން ޢިބުރަތް ޙާޞިލުކުރުމެވެ. ލޯމަތިން ފެންނަމުންދިޔަ ކަންކަމާއި، ލޯމަތިން ގެއްލުނުހާ ކަމެއްގެ މަތިން ހަނދާންކޮށް، އެންމެން އަތުގުޅާލައިގެން އާ ރޫޙެއްގައި މަސައްކަތް ފެށުމެވެ. މިއީ އިއްޔެ ވީރާނާވެފައި އޮތް ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ޖަޕާނުގެ ދުލުން ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު މިއަދު ބުނާ ވާހަކައެވެ. ދުނިޔެ ދުށް އެންމެ ބޮޑު އަނދަވަޅަށް ވެއްޓުނު ޖަޕާނަށް އެވަޅުގަނޑުން ތެދުވެ، ބޯހިއްލާލެވުނީ ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދުނު ވަރުގަދަ ޤައުމީ ރޫޙުގެ ސަބަބުންނެވެ. ބައިބައިވެ، ވިއްސިވިހާލިވެފައިވާ ނަފުސުތައް، އެރޫޙުން އެކަތިގަނޑަކަށް ހަދައިދިނީތީއެވެ. ގޮތްހުސްވެ މާޔޫސްވެފައިވާ ރައްޔިތުންގެ ސަޤާފަތްތައް އެރޫޙު އެދި ގޮވީތީއެވެ. އަދިވެސް ދުނިޔޭގެ ބާރަކަށް ވެވިދާނެކަމުގެ ސިގްނަލް އެމީހުންގެ ޤައުމީ ބަސް ދެމުން ދިޔައީތީއެވެ. މިދެންނެވި ހުރިހާ ކަމެއްގޮސް ގުޅެނީ ޤައުމީ ލޯތްބާއެވެ. ޤައުމީ ރޫޙާއެވެ.

ވިދާޅުވޭ

ސަލާމަތްކަން ލިބިގަތުމަށް ބޭނުން މީހާގެ ފަރުވާ: އަލްޙިޖާމާ ނުވަތަ ކަޕިން ތެރަޕީ

އައްޝައިޚް ޢަލީ ރިޟާ އަޙްމަދު

ޙިޖާމާ މިނަން ނެގިފައިވާ ކަމަށް ބަލާއިރު އޭގެ މާނައަކީ ދެމުމެވެ.  ކަޕިން ތެރަޕީ އަށް އެނަން ދެވުނީ ބަލިމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ގޯސް ލޭތައް ޙިޖާމާކުރާ މީހާ އެމަސައްކަތުގެ އާލާތް ބޭނުންކޮށްގެން ދަމައިގަންނާތީ އެވެ. މިހެންކަމުން ޙިޖާމާ އަކީ ނުވަތަ ކަޕިން ތެރަޕީ އަކީ، ގައިގެ ހަމުގައި ވަރަށް ކުޑަ ކުޑަކޮށް އަނިއަޅާލުމަށްފަހު މިޢުޖަމުގެ ޛަރީޢާއިން ހަށިގަނޑުގައިވާ ގޯސް ލޭތައް ދަމައިގަތުމެވެ. މިހެންވެ ފިޤުހުވެރިން އަލްޙިޖާމާގެ ތަޢުރީފުގައި ވިދާޅުވަނީ އެއީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި މުއްދަތެއްގައި، މިޙުޖަމުން ހަންގަޑުގައި (ތުނިތުނިކޮށް) އަނިއަޅުވާލުމަށްފަހު ވަކިކަހަލަ ލެއެއް (ހަށިގަނޑުގެ) ޚާއްޞަ ތަނަކުން (ނޫނީ ތަންތަނުން) ނެރުމެވެ.

ވިދާޅުވޭ

އަސަރަކާ އަދި ފޮނިކަމެއް، އެކިބަސްބަހުން ހަމަ ފެނުނަކަސް، އަސަރުގަދަ އަދި އެންމެ ފޮނިބަހަކީ، މަށަށް މި ދިވެހިބަހޭ

މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު (އޯކިޑް)

 

[ބިންނާކަށެއް އެހެން މަލެއް ބޭނުން މިއަދު ނެތޭ        ފެންދީގެނެއް  އެހެން ގަހެއް، ހައްދާ ހިތެއް ނެތޭ

ލޯގޮސް މަގޭ އެކަރުގަނޑަށް ހިންގާލި  ވޭލައިން،        ލޯބިން  ފުރާކަށެއް  ހިތެއްގައި  ތަންފުކެއް ނެތޭ

ފުރިހަމަކަމާއެކީ  އެހައި   ފަރިވާއިރުން  އެމާ،        ވެރިޔާކަމަށް ޙުކުމް  ކުރާ، ވާހިތް  ވަކިން ނެތޭ]

 

ހިތުންނާއި ދުލުން، އަޅުގަނޑު ޢިއުތިރާފުވަމެވެ. ޢަމަލާއި ބަސް، އަޅުގަނޑު އެއްގޮތް ކުރަމެވެ. އަޅުގަނޑު ވަކީން ބޮޑަށް [ގެއްލޭ] ހިތްވާ ދެވަނަ ޤުލްޝަނެއް ނެތެވެ. އެންމެ ބޮޑަށް، ހެއްދޭތޯ މަސައްކަތްކުރާ ހިތްވަނީ އެނަލަ ރީތި ގަހެވެ. އަޅުގަނޑު އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް ޞަރީޙަ އުފަލެއް ލިއްބައިދެނީ އެ މަލުގެ އަސަރުންނެވެ. ސަބަބަކީ، ސިއްރަކީ، [ލޯގޮސް މަގޭ، އެކަރުގަނޑަށް، ހިންގާލި ވޭލައިން] އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް ކުޅަ އަސަރެއްގެ، މަތިވެރިކަމެވެ. އެމަލަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި އުހެދުނު ލޯތްބެއްގެ ވަރުގަދަކަމެވެ. ތެދުވެރިކަމެވެ. .............އާދޭހެވެ. ލޯބިން ފުރާނެ އިތުރު ތަންކޮޅެއް، އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި ނެތިއްޖެވެ.

ވިދާޅުވޭ

މަންމާ ތިއީ .......

ޙަސަން ޒާހިރު   ޢަބްދުއްރަޝީދު

ނުވަމަސްދުވަހު  ގަދަވޭނުގައި،  "ހަށިފާރަ" އަށް   ހުސްވެސްވެފައި
             ނުވަ އެއް ދުވަސް  އިތުރަށް  ބަލާ،  މަންމާ  ތިއީ  ކެތްތެރިއެކޭ
ވިހުމުން   އެވާ ގާތްކަން  ބޮޑޭ،   ކަންނެތްވުމެއްނެތް  ބެލުމުގައި

ވިދާޅުވޭ

އަދަބީއްޔާތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟

ކުރޮޅި އާދަމް ޒާހިރު

 

 [އަދަބޭ] ދުލުން ލުއިކޮށް ކިޔަސް ރަންވަންނި ހިލިދާ ލަފުޒެކޭ

މަދަދާ  އެހީ  ލިބިދާ   އެއީ   ވޭނުން    ނިވާވާ   ލަފުޒެކޭ

ބަހަކީ ހިތާ މޭ  ޗިސްކުރާ   ބުނެވޭގޮތުން   ރުޅި އިސްކުރާ

ސަހަނާ ފުރަން  ރޮއްވައި ކަރުނަ  ގަބަރާ ކުރާ  ބާރެއް މެއޭ

ބަހަކުން އަސަރު ލިބިދޭނެނީ  ބަހުގައި ހިނގާ [ޚިޖަމާއު]ނޭ

ފަހަކުން އަސަރު  ނުފިލާގޮތީ [ވަހުގައި] ލަފުޒު  ގެތުނީމައޭ

ވިދާޅުވޭ

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގެ ފެށުން

 އިޔާޒު ނަސީމް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީހުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ބާބު ފެށޭނީ އެ ރަށްތަކެއްގެ މައްޗަށް ދިވެހިރާއްޖެ ބިނާވެގެން ވާ ޖަޒީރާތައް އުފެދުމާ ހިސާބުންނެވެ. އިލްމީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އުފެދުމާ ގުޅޭ ތާރީހު ފެށިފައި ވަނީ މީގެ 225 މިލިޔަން އަހަރު ކުރީންނެވެ. އޭރު ދުނިޔޭގައި ކަނޑާއި ބިން އޮތް ކަމުގައި ވިޔަސް، ދުނިޔޭގެ ޗާޓު އޮތީ މިއަދު މިއޮތް ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ ހިކިފަސްތަން އޮތީ އެކީ އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނުވަތަ "މާސިންގާ ޤާއްރާއެއްގެ ސިފައިގައެވެ. ދުނިޔޭގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައިގައި އޮތް މި ޤާއްރާއަށް މި ޒަމާނުގެ ސައިންސްވެރިން ދީފައިވާ ނަމަކީ 'ޕޭންޖިއާ'އެވެ. މި ޤާއްރާގެ ވަށައިގެންވަނީ 'ޕޭންތެލެއްސާ'ގެ ނަމުން ނަން ދީފައިވާ އެހައިމެ ބޮޑު ކަނޑެކެވެ." (ނަސީމާ މުޙައްމަދު، 1998).

ވިދާޅުވޭ